U Banjaluci je danas održana tribina grupe nezavisnih intelektualaca na temu zaštita imovine Republike Srpske. Na tribini su usvojeni zaključci, koje prenosimo u cjelosti:
“Zaključci sa tribine grupe nezavisnih intelektualaca održane 10. decembra 2025. godine
- Savjet bezbjednosti UN je svojom Rezolucijom broj 942 od 23.9.1994. godine odobrio teritorijalnu podjelu između Republike Srpske i Federacije BiH, na bazi prijedloga država članica Kontakt grupe (SAD, Velika Britanija, Njemačka, Francuska i Rusija), koji su ove države sačinile 4. jula 1994. godine, a zatim ga podnijele na usvajanje Savjetu bezbjednosti UN. Prijedlog Kontakt grupe i Rezolucija broj 942 odobravaju teritorijalnu podjelu u omjeru 49% teritorije Republici Srpskoj, a 51% Federaciji BiH, i razgraničenje ova dva entiteta na toj osnovi.
- U septembru 1995. godine u Ženevi su, na bazi navedene Rezolucije Savjeta bezbjednosti i Plana Kontakt grupe, Republika Srpska i Federacija BiH zaključile međusobni ugovor, poznat kao Ženevski principi, kojim su ugovorile da Republika Srpska ima 49%, a Federacija BiH 51% teritorije.
- Polazeći od navedenih činjenica, Dejtonskim mirovnim sporazumom je ovakva teritorijalna podjela ugovorena Aneksom 2 – Sporazumom o granici između Republike Srpske i Federacije BiH, kojim je ugovoreno (član 1. tog Aneksa) da će granica između Republike Srpske i Federacije BiH biti onakva kako je određena na mapi u Dodatku tog sporazuma.
- Takva teritorijalna podjela i razgraničenje određeni su zatim i u Aneksu 4 – Ustavu BiH, jer se u preambuli Ustava BiH naglašava da se taj Ustav donosi „Pozivajući se na Osnovne principe dogovorene 8. septembra 1995. godine u Ženevi“. Time je Ženevski ugovor između Republike Srpske i Federacije BiH o teritorijalnoj podjeli i njihovom međusobnom razgraničenju ugrađen i u ustavne temelje Bosne i Hercegovine, sve na bazi navedene Rezolucije Savjeta bezbjednosti UN broj 942 i omjera 49:51%.
- Iz tih razloga Ustavom BiH nije propisano niti je moglo biti propisano da imovina pripada BiH niti da BiH može imati ustavnu nadležnost o tom pitanju. Jer, kada se izvrši ugovorna podjela teritorije i ugovori međuentitetska granica, što su između sebe ugovorile Republika Srpska i Federacija BiH Ženevskim sporazumom, Aneksom 2 Dejtonskog sporazuma i Ustavom Bosne i Hercegovine, a sve to na temelju Rezolucije Savjeta bezbjednosti UN broj 942 i Plana Kontakt grupe, to po prirodi stvari (pravnoj i svakoj drugoj prirodi) znači da teritorija (i ono što je na njoj i pod njom) s jedne strane te granice pripada i jeste imovina tog entiteta, dok sve to sa druge strane te granice pripada i jeste imovina onog drugog entiteta i na osnovu toga prestaju da važe svi propisi bivše SR Bosne i Hercegovine i R BiH o ovom pitanju, koji su do tada bili na snazi.
- U novembru 2001. godine Predsjedništvo BiH je na osnovu saglasnosti Parlamentarne skupštine BiH ratifikovalo Sporazum o sukcesiji imovine SFRJ. Tim Sporazumom je ugovoreno (Aneks A) da se nepokretna imovina SFRJ koja se nalazila na teritoriji SFRJ prenosi državi sukcesoru na čijoj teritoriji se nalazi. Međutim, na osnovu međunarodnog prava o sukcesiji država u pogledu državne imovine predmet sukcesije može biti (prema opštem pravnom pravilu nemo plus iuris) samo ona imovina čiji vlasnik je država koje više nema bila na osnovu svog unutrašnjeg prava u trenutku sukcesije država. Prema članu 85. Ustava SFRJ toj državi nisu pripadali zemljište, šume, šumsko zemljište, poljoprivredno zemljište, građevinsko zemljište, rudno blago i druga prirodna bogatstva, putevi, vode, rijeke, jezera, pa zbog toga SFRJ nije bila njihov vlasnik, već su te i druge slične nepokretnosti na osnovu člana 85. Ustava SFRJ bile dobra od opšteg interesa.
- Iz ovih činjenica je jasno da u trenutku prestanka SFRJ i sukcesije država Socijalističkoj Federativnoj Republici Jugoslaviji nisu pripadali niti je ona bila vlasnik navedenih i drugih nepokretnosti u vidu zemljišta, šuma, jezera i sl, pa zato one nisu bile niti su mogle biti predmet sukcesije u Sporazumu o sukcesiji SFRJ. Usljed toga prema opštem pravnom pravilu nemo plus iuris BiH po osnovu Sporazuma o sukcesiji SFRJ nije stekla niti je mogla steći te nepokretnosti, već samo one na kojima je SFRJ u trenutku sukcesije država bila upisana kao vlasnik. Stoga BiH ima nadležnost da donese zakon samo o tim nepokretnostima, koje se, upisane na ime SFRJ kao vlasnika, lako mogu pronaći i utvrditi uvidom u odgovarajuće zemljišne knjige i katastar.
- Sve ostale javne nepokretnosti su imovina entiteta na čijoj teritoriji se nalaze, saglasno Rezoluciji Savjeta bezbjednosti UN broj 942, te saglasno Ženevskom sporazumu od 8. septembra 1995. godine, kao i Dejtonskom sporazumu, i to Aneksu 2 (Sporazum o graničnoj liniji između Republike Srpske i Federacije BiH) i Aneksu 4 tog sporazuma (Ustav BiH), čemu treba dodati da Ustav BiH u članu 3. propisuje da sve što Ustavom BiH nije izričito dato u nadležnost BiH jesu nadležnosti entiteta.
- Sve prethodno navedeno jesu razlozi zbog kojih Republika Srpska nema pravo niti smije dati svoju imovinu bilo kome, pod bilo kojim izgovorom. Zbog toga se, s obzirom na to da su ovo isključivo unutrašnja pitanja BiH kao države članice UN, uređena Ustavom BiH, Aneksom 2 Dejtonskog mirovnog sporazuma, Rezolucijom Savjeta bezbjednosti broj 942 i Ženevskim sporazumom od 8. septembra 1995. godine, upozoravaju OHR i međunarodna zajednica da se ne upuštaju, na bilo koji način i pod bilo kojim izgovorom, u poduhvat nametanja svog „zakona“ o tzv. državnoj imovini. Svaki takav pokušaj biće flagrantna i najgrublja povreda Ustava BiH i Povelje UN – povreda principa suverenosti BiH kao države članice UN (član 2. Povelje UN) i povreda principa zabrane uvođenja i održavanja međunarodne civilne uprave (starateljstva-protektorata) nad bilo kojom državom članicom UN (član 78. Povelje UN). Ti principi su sastavni dio i unutrašnjeg pravnog poretka BiH, što je propisano članom 3. Ustava BiH, tako da i Ustav BiH time jasno zabranjuje da iko drugi vlada i donosi zakone u BiH umjesto njenih nadležnih institucija. Usljed toga će svaki pokušaj nametanja „zakona“ o tzv. državnoj imovini biti i teška povreda Ustava BiH te ćemo ga smatrati podrivanjem temeljnih dejtonskih rješenja, zbog čega ćemo u tom slučaju pozvati najširu javnost da se tome suprotstavi.
- Iz navedenih razloga Republika Srpska ne može i neće prihvatiti nijednu od odluka Ustavnog suda BiH o tzv. državnoj imovini, jer je svakom od njih grubo povrijeđen Ustav BiH, budući da je taj sud, izlazeći iz okvira svojih nadležnosti propisanih Ustavom BiH, u svakoj od svojih odluka o ovom pitanju neustavno stvarao svoje „norme“ i neustavno sudio po svojim „normama“, a ne na osnovu pravnih normi propisanih Ustavom BiH, Aneksom 2 Dejtonskog mirovnog sporazuma, Rezolucijom Savjeta bezbjednosti broj 942 i Ženevskim sporazumom od 8. septembra 1995. godine.
- Pozivaju se svi relevantni akteri političkog života u Republici Srpskoj i Federaciji Bosne i Hercegovine da, u skladu sa Ustavom BiH, Aneksom 2 Dejtonskog mirovnog sporazuma, Rezolucijom Savjeta bezbjednosti broj 942 i Ženevskim sporazumom od 8. septembra 1995. godine, pristupe izradi i donošenju zakona o nepokretnoj imovini koja pripada Bosni i Hercegovini na osnovu Sporazuma o sukcesiji SFRJ.”